هفتاد و هشتمین روز از آغاز نبرد، روز قدم زدن در «منطقه خاکستری» سیاست و میدان بود. در حالی که از یک سو دستگاه دیپلماسی واشنگتن سیگنالهایی مبنی بر «آمادگی برای مذاکره» به ایران مخابره میکند و خبر از تمدید ۴۵ روزه آتشبس در لبنان میدهد، از سوی دیگر ماشین جنگی اسرائیل در جنوب لبنان ۱۲ غیرنظامی و امدادگر را به خاک و خون میکشد و لجستیک نظامی آمریکا به منطقه سرازیر میشود. ما اکنون در غبارآلودترین تقاطع این جنگ دوونیم ماهه ایستادهایم؛ جایی که نمیتوان با قطعیت گفت آیا فردا روز امضای یک توافق است یا روز آغاز یک توفان موشکی جدید. لفاظیهای دیپلماتیک کاخ سفید هم بیش از آنکه نشانه صلحطلبی باشد، «تلهای تاکتیکی» برای مدیریت زمان و فرار از فشارهای بینالمللی است.
معمای هرمز و وتو پکن؛ تثبیت گام به گام اراده ایران
برای خواندن دست آمریکا باید به آبهای خلیج فارس و راهروهای سازمان ملل نگاه کرد. مهمترین تحول ۲۴ساعت گذشته که ماشین رسانهای غرب تلاش کرد از کنار آن عبور کند، «افزایش عبور کشتیها از تنگه هرمز» بود. روز جمعه بیش از ۳۰ شناور (عمدتاً مرتبط با خطوط کشتیرانی چین) با هماهنگی و چراغسبز نیروی دریایی ایران، با موفقیت از تنگه هرمز عبور کردند.نکته کلیدی در این گشایش نسبی، پذیرش «پروتکلهای حقوقی جدید ایران» توسط کشورهای مختلف و شرکتهای کشتیرانی است. وقتی کشتیهای جهان میپذیرند با قواعد ایران از هرمز عبور کنند، یعنی «محاصره دریایی آمریکا» رسماً دور خورده است. این تسلط ژئوپلیتیک، هراس عمیقی در منطقه ایجاد کرده است؛ تا جایی که امارات متحده عربی با دستپاچگی اعلام کرد پروژه خط لوله نفتی خود به فجیره را برای دور زدن هرمز تسریع میکند.همزمان در نیویورک، اظهارات صریح نماینده چین در سازمان ملل مبنی بر مخالفت با قطعنامه پیشنهادی آمریکا درباره هرمز، یک پیام راهبردی داشت. سیگنال وتو پکن نشان داد آمریکا نهتنها در دریا، بلکه در شورای امنیت نیز توان اجماعسازی علیه ایران را از دست داده است. استقبال هوشمندانه عباس عراقچی از نقشآفرینی چین، نشاندهنده شکلگیری یک سد دیپلماتیک شرقی در برابر زیادهخواهیهای واشنگتن است.
تله آتشبس؛ تناقض مرگبار در جنوب لبنان
اما اگر واشنگتن واقعاً به دنبال صلح است، چرا متحد اصلیاش در حال شخم زدن جنوب لبنان است؟ وزارت خارجه آمریکا روز جمعه با افتخار از تمدید ۴۵روزه آتشبس میان لبنان و اسرائیل خبر داد؛ اما در همان ساعات، جنگندههای اسرائیلی شهر «صور» را بمباران و دستور تخلیه ۹ شهر و روستای دیگر را صادر کردند و جان امدادگران را گرفتند.آمار هولناک ۲هزار و ۹۵۱ شهید لبنانی و ادعای ارتش اسرائیل مبنی بر انهدام ۴۴۰ هدف در یک هفته گذشته نشان میدهد این «آتشبس آمریکایی»، یک فریب بزرگ است. واشنگتن با اعلام تمدید آتشبس لبنان، تلاش میکند وضعیت «انفعال دیپلماتیک» را در جهان حاکم کند، در حالی که تلآویو با سرعت در حال اجرای دکترین «زمین سوخته» در لبنان است. این رفتار دوگانه، بیاعتمادی ایران به سیگنالهای ترامپ را توجیه میکند.
در انتظار فردا؛ دیپلماسی با چشمان باز
ما اکنون در روزهای عدم قطعیت به سر میبریم. ترامپِ تاجرپیشه، ممکن است فردا میز مذاکره را پهن کند، یا به بهانهای واهی، دستور یک حمله جدید را صادر کند. در چنین اتمسفر مهآلودی نمیتوان به لبخندهای دیپلماتیک و پیامهای واسطهها دلخوش کرد. تنها یک استراتژی ضامن بقای امنیت ملی است و آن «استقبال از دیپلماسی، اما با حفظ اهرمهای فشار» است. تا زمانی که رفتار عملی واشنگتن تغییر نکند و ماشین کشتار تلآویو در لبنان متوقف نشود، سیگنالهای دیپلماتیک کاخ سفید تنها به عنوان نشانهای از «خستگی غرب» تحلیل خواهد شد، نه یک اراده واقعی برای صلح عادلانه.
نظر شما